CULTUUR OP GROEN: van willen naar doen

Aan tafel! Over voedselverspilling, gastvrijheid en verantwoordelijkheid

Een buffet dat tot het einde van de avond vol moet blijven, een rider die tot in detail is uitgeschreven, minder bezoekers dan voor ingekocht: gastvrijheid en overvloed gaan in de cultuursector vaak hand in hand. Maar wat gebeurt er met alles wat overblijft? En wat is de (verborgen) impact hiervan? Weinig culturele organisaties weten precies hoeveel eten ze weggooien en bij wie de verantwoordelijkheid ligt is vaak onduidelijk.

In deze interactieve paneldiscussie gaan we hierover met elkaar in gesprek. Aan de hand van stellingen en praktijkervaringen uit de sector bespreken we waar het schuurt tussen gastvrijheid en verspilling, tussen regels en gewoonte, en tussen goede voornemens en de dagelijkse praktijk. Wat kun je artiesten van je vragen? Wat durf je je publiek te vertellen? En wat kun je morgen al anders doen?

Schuif aan, doe mee en neem je eigen ervaringen en standpunten mee. Je gaat naar huis met concrete ideeën om zelf aan de slag te gaan. Iedereen is welkom, van museum tot festival en van cateraar tot leverancier.

Moderator: Jon Heemsbergen

Hoe maak je jouw culturele gebouw klaar voor de toekomst?

Ga in gesprek met collega’s uit de sector over de kansen en uitdagingen van verduurzaming.

Waar loop je tegenaan bij het verduurzamen van je gebouw? Tijdens deze interactieve workshop verkennen we samen de vijf stappen naar een toekomstbestendig gebouw en vertalen we ervaringen uit de praktijk naar concrete oplossingen en acties. In slechts 45 minuten wissel je kennis uit met vakgenoten en lever je concrete input voor de verdere ontwikkeling van sectorbrede ondersteuning.

Welke verantwoordelijkheid hebben we als sector om de klimaatcrisis in beeld te brengen?

n een fishbowl-sessie gaan we met moderator Jon Heemsbergen samen in gesprek met het Nationaal Klimaatplatform (NKP) en Klimaatonderzoek Initiatief Nederland (KIN). Hoe kijken zij aan tegen de culturele- en creatieve sector en de rol of betekenis van onze producten? Wat is het multiplier effect van onze klimaathandafdruk? Onder andere Jessie Harms (NKP) en Matthea de Jong (KIN) schuiven aan. Jij ook?

Nationaal Klimaat Platform (NKP)

Het motto van het Nationaal Klimaat Platform is ‘versnellen en verbinden’. Het platform verbindt praktijkervaringen van burgers, bedrijven en maatschappelijke instellingen met het beleid, om zo de transitie naar een economie en samenleving zonder uitstoot van broeikasgassen te versnellen. Vanuit het NKP wordt samengewerkt met de culturele en creatieve sector en onderzoek gedaan naar haar rol in de benodigde versnelling.

Klimaatonderzoek Initiatief Nederland (KIN)

Het KIN is hét netwerkinstituut waar wetenschap en praktijk samen werken aan de transitie naar een klimaatneutrale en klimaatbestendige samenleving. Om transities te versnellen moet kennis meer gaan stromen. Van wetenschap naar de praktijk, én andersom. Daarom bevordert het KIN de samenwerking tussen onderzoekers, beleidsmakers en klimaatdoeners óók in de culturele- en creatieve sector!

Moderator: Jon Heemsbergen

Wat is groen reisgedrag, en hoe pas je kennis en kunde toe?

Wat betekent groenreisgedrag en welke stappen kunnen we binnen de culturele en creatieve sector zetten voor de toekomst? Hoe werken de diverse ministeries samen en waar werkt de gemeente samen met culturele organisaties om ons reisgedrag te vergroenen?

In deze sessie kijken we van wetgeving, onderzoeken en programma’s tot praktische toepassingen en goede samenwerkingen. Meerdere sprekers delen hun ervaringen binnen de culturele sector én tussen overheden en de sector.

Lisanne van der Weijden opent de sessie over groenreisgedrag. Ze vertelt hoe het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat samenwerkt met culturele organisaties, welke projecten er lopen en wat er op het gebied van wet- en regelgeving interessant is voor de culturele en creatieve sector.

Hierna zoomen we in op de gedragsverandering binnen mobiliteit en geven we het woord aan Jiska Jacobs van TivoliVredenburg en GenoegGewaste, waar onderzoek in de praktijk is toegepast in de benchmark van poppodia over bezoekersmobiliteit.

Tot slot sluiten we af met Marlene van Doorne van de Gemeente Utrecht. Zij vertelt waar de gemeente Utrecht extra op inzet als het gaat om groenreisgedrag, wat de plannen zijn voor het komende jaar en hoe de gemeente en de culturele sector meer kunnen samenwerken op dit onderwerp.

Aan de slag voor minder weerstand en meer draagvlak in je eigen organisatie

Dat de culturele sector een bijdrage kan leveren met een positieve handafdruk en een kleinere voetafdruk weten we wel. En toch is het vaak knap lastig om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen. Aan de hand van concrete cases deelt Marjolein Baghuis welke soorten weerstand de vooruitgang in organisaties beperken en welke concrete interventies je kunt inzetten. In de workshop bouw je daarop voort en onderzoek je welk type weerstand er in jouw organisatie duurzaam ondernemen in de weg staat. Deze interactieve workshop verlaat je met je eigen actieplan om jouw collega’s in beweging te krijgen voor duurzaamheid.

Waar staat jouw organisatie op het gebied van duurzaamheid en wat is je volgende stap?

Maak kennis met de Duurzaamheidsladder Cultuur (DLC), een nieuwe tool voor organisaties in de culturele en creatieve sector om te weten waar ze staan, en welke stappen ze nog moeten zetten. De tool wordt pas begin 2027 gelanceerd, tijdens deze sessie krijg je alvast een sneak preview.

De ladder bestaat uit 13 thema’s, verdeeld over ecologische, sociale en governance-onderwerpen. Per thema doorloop je vijf treden. Iedere trede bouwt voort op de vorige.

In kleine groepjes ga je aan de slag met een thema, wissel je ervaringen uit met collega’s en help je met jouw feedback om de ladder aan te laten sluiten op de praktijk van de sector.

Moderator: Tim Hermens

Op stevige hiphopbeats knippen Juny en Danick  foto’s, vlogs en spoken word naar een muzikaal schilderij waarvoor je in de rij wilt staan.

Juny Martina (rapper) en Danick Trouwloon (milieuwetenschapper) reizen af naar hun geboortegrond en onderzoeken het weefwerk van sociale- en ecologische structuren die het eiland maken tot wat ze is. Zoals wij in Nederland alles in hokjes stoppen, zo werkt dat niet op Curaçao. Daar is de wethouder namelijk ook voorzitter van de toeristenbond én beheerder van een natuurgebied, wat voor een constante strijd van belangen zorgt, binnen één persoon. En niet dat klimaatverandering niet belangrijk is, maar het staat niet bovenaan de prioriteitenlijst van problemen op het eiland. Hoe verweef je zo’n urgentie kwestie in de alledaagse realiteit van bewoners?

Het duo laat zien hoe Curaçao voorloper kan zijn in het transitiedenken en gaat op zoek naar de grote filosofen van het eiland. Niet de academici met mooie titels, maar de buurvrouwen en rappers uit de wijk met oog voor detail die groot durven denken. Op stevige hiphopbeats knippen Juny en Danick  foto’s, vlogs en spoken word naar een muzikaal schilderij waarvoor je in de rij wilt staan.

Deze voorstelling is onderdeel van Warming Up on Tour, waarbij vijf duo’s van Warming Up on Tour 2026 op een speelse zoektocht gaan naar de kracht van verbeelding in tijden van klimaatcrisis; van miljard jaar oud gesteente naar droge sokken in 2100. Klik hier voor de complete tourlijst.