Dit najaar starten 15 gezelschappen en producenten uit de podiumsector een meerjarensamenwerking met Jutplaats, de online marktplaats voor hergebruik van decor-, tentoonstellings- en interieurbouwmaterialen.
Samen vormen ze de Verkennersgroep Hergebruik waarmee de gezelschappen zich committeren om tot december 2028 ieder jaar minimaal één decor (of een equivalent aan losse materialen) aan te bieden.
Circulair gebruik van decormaterialen is hard nodig, zo bleek uit de Verkenning hergebruik toneelbeeld van VANG Buitenshuis in 2024. Materiaal ligt vaak 3 tot 9 jaar ongebruikt in de opslag en bij 27 van de 35 onderzochte gezelschappen wordt nog geen 25% hergebruikt.
Jutplaats
Het platform Jutplaats biedt een uitkomst voor stilstaand en weggegooid materiaal. Sinds de oprichting in 2023 door Brandwacht & Meijer, Fiction Factory en Circu Leren kregen al vele materialen een nieuwe gebruiker. Aanbieders betalen maandelijkse abonnementskosten en kunnen onbeperkt advertenties plaatsen. Het zoeken van materiaal is altijd kosteloos, de aanbieder stemt zelf een eventuele (huur)prijs met de geïnteresseerde af. In oktober werd een nieuwe versie van het platform gepresenteerd waarmee het eenvoudiger is om materialen te plaatsen en te vinden.
Bovendien werkt het platform nu voor intern opslagbeheer. Mede-oprichter Marije Remigius: ‘Een expositie of voorstelling zie ik als de tijdelijke opslag vóórdat het materiaal de volgende gebruiksfase in gaat. Met Jutplaats koppelen we aanbieders aan die volgende gebruiker, zodat materialen niet in de opslag of zelfs een container verdwijnen.’
Samenwerking
Een deelplatform heeft aanbieders nodig. Door als Verkennersgroep onderling ervaringen te delen, wordt de drempel lager om decors, rekwisieten en kostuums op Jutplaats aan te bieden. De samenwerking is een initiatief van Jakop Ahlbom Company (JAC) in samenwerking met de Nederlandse Associatie voor Podiumkunsten (NAPK). Daan Stigter, duurzaamheidsmanager JAC: ‘Vorig jaar hebben we twee volledige decors op Jutplaats verkocht en weggegeven. Zo zijn er bomen bij NITE in Groningen beland en ging er een bar naar Het Zuidelijk Toneel. Het is mooi om te zien hoe decorstukken waar wij jaren mee werkten nu een compleet nieuw verhaal krijgen bij een ander gezelschap. Met Jutplaats is die uitwisseling veel makkelijker.’
Oproep aan musea, festivals en andere gebruikers van materialen
De deelnemende gezelschappen en producenten roepen collega’s in de hele culturele sector op om vaker te kiezen voor hergebruik. Jutplaats biedt voor professionals een uitgelezen kans om materialen beter te laten circuleren en laat ook zien dat dit heel goed kan. Marije Remigius: ‘Materialen uit de culturele sector kunnen zelfs ver daarbuiten een plek vinden. Bij ontwerpers zijn juist die creatieve objecten heel inspirerend voor een hotel of restaurant of winkel. Veel materialen vinden op die manier via het platform een nieuwe eigenaar’.
Programma Duurzame Cultuursector
Het initiatief is een wegbereider in lijn met de ambitie voor 2030 uit de Routekaart Duurzame Cultuursector om 50% minder nieuwe grondstoffen te gebruiken. Dat meer organisaties zijn aangesloten bij een platform om materialen aan te bieden of op te vragen is één van de tussendoelstellingen. Benieuwd naar meer praktijkvoorbeelden, kennis of tools? Ga dan naar de Kennisbank van het Programma Duurzame Cultuursector.
Deelnemers Verkennersgroep Hergebruik:
BonteHond, De Toneelmakerij, Het Zuidelijk Toneel, Internationaal Theater Amsterdam, ISH Dance Collective, Jakop Ahlbom Company, Korzo, Nederlands Dans Theater, Nicole Beutler Projects, NITE | Club Guy & Roni, Oorkaan, Theater Sonnevanck, Theater Utrecht, Vis à Vis.
